Το ελληνικό ποσοστό έμεινε σχεδόν σταθερό γύρω στο 35%, ενώ της ΕΕ ανέβηκε. Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat και τι δεν δείχνουν.
Το 2025 το 34,9% των κατοίκων της Ελλάδας ηλικίας 25 έως 64 ετών είχε πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Στην ΕΕ-27 το ποσοστό ήταν 36,9%, δηλαδή 2,0 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερο. Το 2021 η σειρά ήταν αντίστροφη: η Ελλάδα είχε 34,6% και η ΕΕ-27 33,6%. Η Ελλάδα δεν έπεσε, αλλά έμεινε σχεδόν στο ίδιο σημείο, ενώ ο μέσος όρος της ΕΕ ανέβηκε 3,3 μονάδες.
Τι δείχνουν τα στοιχεία
Από το 2021 ως το 2025 το ελληνικό ποσοστό αυξήθηκε μόλις 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Από χρονιά σε χρονιά κινήθηκε περισσότερο: από το 2023 στο 2024 ανέβηκε 0,9 μονάδες και το 2025 υποχώρησε ξανά. Γι' αυτό η Ελλάδα περιγράφεται ακριβέστερα ως πρακτικά στάσιμη γύρω στο 35%.
Ο μέσος όρος της ΕΕ-27 ανέβηκε κάθε χρονιά: 33,6%, 34,2%, 35,1%, 35,9% και 36,9%. Η Ελλάδα ήταν πάνω από αυτόν το 2021 και το 2022 και βρίσκεται κάτω του από το 2023. Στην κατάταξη των 27 κρατών-μελών για τις ηλικίες 25–64, το 2021 η Ελλάδα ήταν 15η, ισόβαθμη με την Αυστρία, και το 2025 είναι 20ή.
Η Eurostat ανακοίνωσε ότι το 44,8% των κατοίκων της ΕΕ ηλικίας 25–34 ετών είχε πτυχίο τριτοβάθμιας το 2025 και ότι η ΕΕ είναι σε καλό δρόμο για τον στόχο του 45% έως το 2030. Η Ελλάδα ήταν πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ σε αυτή την ηλικία κάθε χρονιά από το 2021 ως το 2024 και βρέθηκε κάτω από αυτόν το 2025, με 42,8%.
Η εικόνα διαφέρει ανάλογα με την ηλικία. Το 2025 η Ελλάδα είχε μεγαλύτερο ποσοστό πτυχιούχων από την ΕΕ μόνο στους 55–64 ετών, 29,1% έναντι 26,5%. Σε κάθε δεκαετία ηλικίας από τα 25 ως τα 54 ήταν κάτω από την ΕΕ, με τη μεγαλύτερη απόσταση στους 45–54 ετών, 31,0% έναντι 35,1%. Άρα στο σύνολο 25–64 το ελληνικό ποσοστό στηρίζεται εν μέρει στην πιο ηλικιωμένη ομάδα, τους 55–64 ετών.
Μεγάλες διαφορές ανάμεσα στις περιφέρειες
Η Αττική είχε το 2025 το υψηλότερο ποσοστό πτυχιούχων 25–64 ετών, 44,6%. Δεύτερη ήταν η Κεντρική Μακεδονία με 36,4%. Μόνο 4 από τις 13 περιφέρειες είχαν τουλάχιστον 30%. Το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στο Βόρειο Αιγαίο, 21,3%. Τα Ιόνια Νησιά είχαν 21,6%. Η Δυτική Ελλάδα είχε 21,7%, οπότε οι τρεις χαμηλότερες περιφέρειες απείχαν μεταξύ τους λιγότερο από μισή μονάδα.
Οι περιφερειακές τιμές θέλουν προσοχή, γιατί η Έρευνα Εργατικού Δυναμικού είναι δειγματοληπτική. Για το «ποσοστό ανέργων επί του πληθυσμού» του 2024, η ΕΛΣΤΑΤ δίνει συντελεστή μεταβλητότητας 15,51 στο Βόρειο Αιγαίο και 6,98 στην Αττική. Είναι άλλος δείκτης της ίδιας έρευνας, αλλά υποδηλώνει ότι η αβεβαιότητα στις μικρές περιφέρειες είναι πολύ μεγαλύτερη και ότι η σειρά ανάμεσα σε κοντινές τιμές μπορεί να μην είναι σταθερή.
Τι βρίσκουν όσοι έχουν ήδη πτυχίο
Το ποσοστό πτυχιούχων μετρά πόσοι έχουν πτυχίο, όχι τι κάνουν με αυτό. Για το δεύτερο υπάρχουν άλλοι δείκτες της ίδιας έρευνας.
Το 2025 η ανεργία των πτυχιούχων 25–64 ετών ήταν 6,3% στην Ελλάδα και 3,6% στην ΕΕ-27, η υψηλότερη ανάμεσα στα 27 κράτη-μέλη. Το ποσοστό απασχόλησής τους ήταν 82,7% έναντι 88,1% στην ΕΕ, το χαμηλότερο στην ΕΕ-27. Από τους εργαζόμενους πτυχιούχους 20–64 ετών, το 31,4% είχε θέση που δεν απαιτεί πτυχίο τριτοβάθμιας, έναντι 21,4% στην ΕΕ, το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μετά την Ισπανία. Από τους νέους 15–29 ετών με πτυχίο, το 2025 το 19,1% ούτε εργαζόταν ούτε βρισκόταν σε εκπαίδευση ή κατάρτιση, έναντι 8,0% στην ΕΕ.
Οι δείκτες αυτοί περιγράφουν τη θέση των πτυχιούχων στην αγορά εργασίας. Δεν εξηγούν από μόνοι τους γιατί το ποσοστό πτυχιούχων έμεινε στάσιμο, και δεν δείχνουν ότι το ένα προκαλεί το άλλο.
Οι αναλύσεις που διαβάσαμε δίνουν διαφορετική έμφαση. Σε μελέτη για το γραφείο Αθηνών του Friedrich-Ebert-Stiftung, η Μαρία Μέξη γράφει: «Η πρόκληση για την Ελλάδα δεν είναι αν οι νέοι διαθέτουν επαρκείς δεξιότητες, αλλά αν η οικονομία δημιουργεί θέσεις εργασίας που αξιοποιούν ουσιαστικά αυτές τις δεξιότητες με αξιοπρεπείς όρους». Οι αναλυτές της Eurobank, όπως μετέφερε η Ναυτεμπορική, απέδωσαν το ότι στην Ελλάδα οι νέοι πτυχιούχοι είναι συχνότερα εκτός εργασίας και εκπαίδευσης από τους υπόλοιπους νέους, μεταξύ άλλων, στην «υπερπροσφορά αποφοίτων, σε συνδυασμό με την περιορισμένη ζήτηση θέσεων υψηλής εξειδίκευσης». Η μελέτη του Εθνικού Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΚΤ) για την ελληνική διασπορά, με βάση τη σειρά «Talent Abroad» του ΟΟΣΑ, περιγράφει «έναν ιδιαίτερο συνδυασμό υψηλής συμμετοχής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σχετικά αδύναμων εργασιακών αποτελεσμάτων για τους νέους πτυχιούχους». Η ίδια μελέτη αναφέρει ότι περισσότεροι από τους μισούς Έλληνες 20–24 ετών είναι εγγεγραμμένοι στην ανώτατη εκπαίδευση.
Για τη μετανάστευση πτυχιούχων δεν βρήκαμε επίσημη ετήσια στατιστική. Η μελέτη του ΕΚΤ αναφέρει ότι το 2023 ήταν το πρώτο έτος μετά την οικονομική κρίση του 2009 κατά το οποίο οι μεταναστευτικές εισροές Ελλήνων ξεπέρασαν τις εκροές. Σημειώνει όμως ότι τα στοιχεία για τις εισροές και τις εκροές Ελλήνων πολιτών δεν δίνουν από μόνα τους πληροφορίες για το εκπαιδευτικό επίπεδο. Τα Νέα δημοσίευσαν τον Ιούλιο ανάλυση του «Greece in Figures», κατά την οποία οι Έλληνες πτυχιούχοι 20–64 ετών που έφυγαν για την Ευρώπη ήταν το 2025 κατά 13.900 περισσότεροι από ό,τι το 2024. Η εκτίμηση αφορά μόνο την Ευρώπη. Δεν βρήκαμε δημοσιευμένη τη μεθοδολογία της, και δεν είναι επίσημη στατιστική.
Γιατί κυκλοφορούν διαφορετικά νούμερα
Τον Ιούλιο Τα Νέα έγραψαν ότι ο ευρωπαϊκός μέσος όρος των πτυχιούχων «αναλογικά με τον πληθυσμό» είναι 32,4% και ο ελληνικός 30,2%, με ανεργία πτυχιούχων 4% και 6,8%, σε κείμενο για πτυχιούχους 25–64 ετών. Τους ίδιους αριθμούς, με την ένδειξη «ηλικίας 25-64», δίνει ανάλυση του Greekonomics. Στους πίνακες της Eurostat, 30,2% και 32,4% είναι τα ποσοστά πτυχιούχων στις ηλικίες 15–64. Η ανεργία πτυχιούχων 15–64 ετών είναι 6,8% στην Ελλάδα και 4,0% στην ΕΕ. Άρα η διαφορά βρίσκεται στην ηλικιακή ομάδα και όχι στα δεδομένα. Και με τους δύο ορισμούς, η Ελλάδα έχει χαμηλότερο ποσοστό πτυχιούχων από την ΕΕ. Έχει επίσης, και με τους δύο ορισμούς, υψηλότερη ανεργία πτυχιούχων.
Το ποσοστό απασχόλησης των «πρόσφατων αποφοίτων», που η Eurostat δίνει στο 62,4% για την Ελλάδα το 2025, δεν αφορά μόνο πτυχιούχους. Ο δείκτης περιλαμβάνει και αποφοίτους λυκείου ή μεταδευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, 20–34 ετών, που τελείωσαν πριν από ένα έως τρία χρόνια. Μόνο για πτυχιούχους, η τιμή ήταν 66,9% στην Ελλάδα και 86,9% στην ΕΕ. Η ελληνική τιμή του 2024 φέρει σήμανση αλλαγής σειράς, οπότε δεν συγκρίνουμε το 2025 με το 2024.
Τι δεν ξέρουμε
Τα στοιχεία δεν δείχνουν γιατί το ελληνικό ποσοστό έμεινε στάσιμο ενώ της ΕΕ ανέβαινε. Δεν βρήκαμε μελέτη που να εξετάζει αν παίζουν ρόλο οι αριθμοί των νέων αποφοίτων, η μετανάστευση ή η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού, και δεν αποδίδουμε τη διαφορά σε καμία από αυτές.
Δεν ξέρουμε επίσης αν η πτώση στους 25–34 ετών, από 44,5% το 2024 σε 42,8% το 2025, είναι πραγματική ή οφείλεται στο δείγμα. Η ΕΛΣΤΑΤ καταγράφει ότι από το τρίτο τρίμηνο του 2024 το δείγμα της έρευνας ανανεώνεται σταδιακά. Δεν βρήκαμε δημοσιευμένο διάστημα εμπιστοσύνης για το ποσοστό πτυχιούχων, οπότε δεν μπορούμε να πούμε αν μεταβολές μίας ή δύο μονάδων είναι εντός του σφάλματος. Για το σύνολο 25–64 η εικόνα δεν κρίνεται από μία χρονιά: η Ελλάδα ήταν πάνω από την ΕΕ δύο χρονιές και κάτω τρεις, ενώ η ΕΕ ανέβαινε κάθε χρονιά.
Πώς το μετρήσαμε
Ο δείκτης είναι το ποσοστό των κατοίκων 25–64 ετών με πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (επίπεδα ISCED 5–8), από την Έρευνα Εργατικού Δυναμικού που διεξάγει η ΕΛΣΤΑΤ και δημοσιεύει η Eurostat. Οι τιμές για τις περιφέρειες είναι από τον πίνακα edat_lfse_04 και οι συγκρίσεις με την ΕΕ από τον πίνακα edat_lfse_03, που δίνει τις ίδιες τιμές για την Ελλάδα. Η σειρά ξεκινά από το 2021, γιατί τότε η ΕΛΣΤΑΤ άλλαξε, μεταξύ άλλων, τον τρόπο συλλογής των στοιχείων και υπολογισμού των συντελεστών στάθμισης. Η Eurostat σημειώνει το 2021 ως αρχή νέας σειράς, οπότε δεν συγκρίνουμε με προηγούμενα έτη. Η έρευνα καλύπτει μόνο ιδιωτικά νοικοκυριά.
Την κατάταξη των χωρών την υπολογίσαμε από τον πίνακα της Eurostat για τα 27 κράτη-μέλη. Ως «πρακτικά στάσιμη» περιγράφουμε μια σειρά της οποίας η συνολική μεταβολή είναι μικρότερη από τις διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά, και όχι το αποτέλεσμα στατιστικού ελέγχου. Στον δείκτη ανεργίας, οι τιμές της Ισπανίας και της Γαλλίας φέρουν τη σήμανση «d» της Eurostat, που σημαίνει διαφορετικό ορισμό. Το ίδιο ισχύει στον δείκτη απασχόλησης. Ισχύει και στον δείκτη υπερεκπαίδευσης.
