Το 2025 οι ιδιοκτήτες είναι δύο στους τρεις όσων δίνουν πάνω από το 40% του εισοδήματός τους για τη στέγη. Στην ΕΕ οι μισοί είναι ενοικιαστές.
Όταν μιλάμε για το κόστος της στέγης, φέρνουμε στο μυαλό τον ενοικιαστή. Τα στοιχεία δείχνουν κάτι άλλο: το 2025, σε κάθε 100 άτομα που επιβαρύνονται από το κόστος στέγασης, τα 67 ζουν σε σπίτι που έχουν στην κατοχή τους. Στην ΕΕ είναι τα 36, ενώ τα 51 είναι ενοικιαστές σε τιμή αγοράς. Η εκτίμηση είναι δική μας, από τα ποσοστά επιβάρυνσης και τη σύνθεση του πληθυσμού κατά καθεστώς κατοικίας.
Μια χώρα ιδιοκτητών, και μάλιστα χωρίς δάνειο
Το 69,4% του πληθυσμού ζει σε σπίτι που έχει στην κατοχή του, ποσοστό σχεδόν ίδιο με της ΕΕ (68,5%). Το 2010 ήταν 77,2%. Η διαφορά βρίσκεται στο δάνειο: χωρίς εκκρεμές στεγαστικό δάνειο ζει το 60,4% (ΕΕ 43,7%), με δάνειο το 8,9% (ΕΕ 24,8%). Ενοικιαστής σε τιμή αγοράς είναι το 24,1% (ΕΕ 20,8%).
Αυτή είναι η άλλη όψη του 26,4%. Κόστος στέγασης για την Eurostat δεν είναι μόνο το ενοίκιο ή η δόση, αλλά και το ρεύμα, το νερό, η θέρμανση, οι φόροι, η ασφάλιση και η συντήρηση, καθαρά από τα επιδόματα στέγασης. Η ΕΛΣΤΑΤ ορίζει την επιβάρυνση ως κόστος πάνω από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Η έρευνα του 2025 μετρά εισόδημα του 2024.
Οι ενοικιαστές σε τιμή αγοράς: η εξαίρεση
Το 2025 η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ σε τρεις από τις τέσσερις ομάδες: ιδιοκτήτες χωρίς δάνειο (26,2% έναντι 3,7%), ιδιοκτήτες με δάνειο (22,2% έναντι 4,6%) και ενοικιαστές με μειωμένο ή δωρεάν ενοίκιο (36,2% έναντι 9,2%). Οι ενοικιαστές σε τιμή αγοράς είναι η εξαίρεση: 26,0% έναντι 18,5% στην ΕΕ, ένατη θέση ανάμεσα στα 27 κράτη (ισοβάθμια με την Τσεχία).
Προσοχή: οι σειρές των ενοικιαστών δεν είναι συγκρίσιμες με τα προηγούμενα χρόνια. Στα στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό των ενοικιαστών σε τιμή αγοράς πέφτει απότομα το 2022 και το ποσοστό με μειωμένο ή δωρεάν ενοίκιο ανεβαίνει απότομα, ταυτόχρονα, ενώ το σύνολο μεταβάλλεται ομαλά και η Eurostat δεν σημειώνει διακοπή της σειράς. Δεν βρήκαμε επίσημη εξήγηση στις ανακοινώσεις της ΕΛΣΤΑΤ. Γι’ αυτό παρουσιάζουμε εδώ μόνο τις τελευταίες τιμές του 2025 και δεν συμπεραίνουμε τάση ή μεταβολή της θέσης της χώρας για τους ενοικιαστές στο χρόνο. Η έρευνα στηρίζεται σε δείγμα 10.408 νοικοκυριών, και οι επιμέρους ομάδες είναι μικρότερες.
Εισόδημα, μέγεθος νοικοκυριού, πόλη και χωριό
Το βάρος δεν σταματά στα χαμηλά εισοδήματα. Στο μεσαίο πέμπτο του πληθυσμού επιβαρύνεται το 12,8% (ΕΕ 3,1%) και στο δεύτερο φτωχότερο το 31,8% (ΕΕ 6,9%). Στα νοικοκυριά ενός ενήλικα το ποσοστό είναι 63,9%, στην ΕΕ 19,9%.
Δύο μετατοπίσεις φαίνονται από το 2021. Ως το 2022 τα νοικοκυριά με εξαρτώμενα παιδιά είχαν μεγαλύτερο βάρος από όσα δεν έχουν (27,6% έναντι 26,0% το 2022). Το 2025 είναι 22,4% έναντι 29,8%. Και το χάσμα πόλης και υπαίθρου εξαφανίστηκε: το 2021 οι πόλεις είχαν 32,4% και οι αγροτικές περιοχές 22,0%, το 2025 26,9% και 26,4%.
Τα ενοίκια: ακριβότερα, αλλά όχι σε επίπεδα του 2010
Ο δείκτης τιμών καταναλωτή για τα ενοίκια που πληρώνουν οι ενοικιαστές ήταν το 2025 στο 113,3 (2015 = 100), 8,0% κάτω από το 123,1 του 2010. Είχε πέσει στο 92,2 το 2018 και έμεινε εκεί ως το 2020. Στην ΕΕ ο δείκτης ανεβαίνει σταθερά, από 93,2 σε 120,5. Ο ρυθμός στην Ελλάδα έφτασε το 11,4% τον Ιούνιο του 2025 και υποχώρησε στο 5,9% τον Σεπτέμβριο του 2026 (ΕΕ 2,9%).
Ο δείκτης μετρά μεταβολές, όχι ύψος ενοικίου, και όχι τιμές αγγελιών. Είναι ονομαστικός δείκτης, δηλαδή δεν αφαιρεί τον πληθωρισμό, και το 2025 ο μέσος ετήσιος ρυθμός ήταν 10,0%. Δεν συγκρίνεται άμεσα με την έρευνα εισοδήματος, που μετρά εισόδημα του 2024, και δεν λέμε ότι το ένα εξηγεί το άλλο.
Τι ανακοίνωσε η πολιτεία
Το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας μετρά, στην παρουσίαση του Σεπτεμβρίου 2026, πάνω από 45 παρεμβάσεις με προϋπολογισμό πάνω από 6,5 δισ. ευρώ. Η επιστροφή ενοικίου του 2025 έφτασε σε 877.267 ωφελούμενους, με 201,6 εκατ. ευρώ, και το επίδομα στέγασης σε 481.264 από τον Ιανουάριο ως τον Αύγουστο του 2026. Από το 2027 καταργείται ο ΕΝΦΙΑ σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, για περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες. Η έρευνα του 2025 δεν δείχνει ακόμη τι έκαναν τα μέτρα αυτά, γιατί μετρά εισόδημα του 2024.
Τι δεν ξέρουμε
Δεν ξέρουμε γιατί οι σειρές των ενοικιαστών αλλάζουν απότομα το 2022, ούτε πώς θα φανούν τα ενοίκια του 2026 στην επόμενη έρευνα. Δεν ξέρουμε πόσοι από τους ιδιοκτήτες με βάρος πληρώνουν κυρίως λογαριασμούς και φόρους και πόσοι δόση, γιατί οι πίνακες δεν το χωρίζουν. Τα στοιχεία δεν λένε τι προκάλεσε τις μεταβολές. Δείχνουν μόνο ποιοι επιβαρύνονται το 2025 και πώς κινήθηκε το σύνολο με τα χρόνια.
Πώς το μετρήσαμε
Τα ποσοστά επιβάρυνσης κατά καθεστώς, εισοδηματικό πέμπτο, αστικότητα και τύπο νοικοκυριού προέρχονται από τους πίνακες της Eurostat ilc_lvho07c, ilc_lvho07b, ilc_lvho07d και ilc_lvho07e, και η κατανομή του πληθυσμού από τον ilc_lvho02. Η σύνθεση των όσων επιβαρύνονται είναι δικός μας υπολογισμός: μερίδιο του καθεστώτος στον πληθυσμό επί το ποσοστό επιβάρυνσής του, διαιρεμένο με το άθροισμα. Το άθροισμα συμφωνεί με το επίσημο σύνολο με απόκλιση έως 0,1 μονάδα. Η ΕΕ είναι η ΕΕ-27. Η Eurostat σημειώνει ως εκτιμήσεις (e) τις τιμές της ΕΕ έως το 2018 και ως διακοπή τη Δανία το 2025. Η ελληνική σειρά δεν έχει σήμανση, παρά την απότομη μεταβολή στους ενοικιαστές το 2022. Ο δείκτης ενοικίων είναι ονομαστικός. Ο δείκτης ενοικίων είναι η κατηγορία CP041 του prc_hicp_aind, και ο μηνιαίος ρυθμός από τον prc_hicp_minr. Η έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ καλύπτει μόνο ιδιωτικά νοικοκυριά.
Πηγές
Eurostat, πίνακες ilc_lvho07b, ilc_lvho07c, ilc_lvho07d, ilc_lvho07e, ilc_lvho02, prc_hicp_aind, prc_hicp_minr.
ΕΛΣΤΑΤ, Έρευνα Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης 2025, δελτία τύπου της 19ης Μαρτίου 2026.
Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, παρουσίαση αποτελεσμάτων, Σεπτέμβριος 2026.
