Νότιο Αιγαίο, Κρήτη και Ιόνια Νησιά έχουν πάνω από τα τρία πέμπτα των διανυκτερεύσεων. Τι δείχνουν τα στοιχεία της Eurostat και τι δεν δείχνουν.
Το 2025 καταγράφηκαν 156,3 εκατ. διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και κάμπινγκ. Οι 97,4 εκατ. από αυτές, το 62,3%, έγιναν σε τρεις μόνο περιφέρειες: το Νότιο Αιγαίο, την Κρήτη και τα Ιόνια Νησιά. Οι τρεις αυτές περιφέρειες έχουν το 11,1% των κατοίκων της χώρας. Το πρώτο συμπέρασμα είναι γεωγραφικό: ο οργανωμένος τουρισμός δεν απλώνεται ομοιόμορφα, συγκεντρώνεται σε λίγα νησιωτικά σύνολα.
Πόσες νύχτες αντιστοιχούν σε κάθε κάτοικο
Για να συγκριθούν περιφέρειες πολύ διαφορετικού μεγέθους, διαιρέσαμε τις διανυκτερεύσεις με τον μόνιμο πληθυσμό της 1ης Ιανουαρίου 2025. Η Ελλάδα έχει 15,1 διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο. Το Νότιο Αιγαίο έχει 127,9, τα Ιόνια Νησιά 102,6 και η Κρήτη 56,7. Στην άλλη άκρη, η Αττική έχει 3,4 και η Δυτική Μακεδονία 1,5.
Η Αττική δείχνει πόσο παραπλανητικό είναι το απόλυτο μέγεθος: με 12,8 εκατ. διανυκτερεύσεις είναι πέμπτη στη χώρα, αλλά έχει το 36% των κατοίκων. Ο δείκτης είναι μέτρο έντασης και όχι εισοδήματος: δεν λέει πόσα χρήματα μένουν σε κάθε περιοχή ούτε πόσοι κάτοικοι ζουν από τον τουρισμό.
Ξένοι επισκέπτες και νησιά
Στα τρία νησιωτικά σύνολα οι ξένοι αντιστοιχούν σχεδόν στο σύνολο των διανυκτερεύσεων: 92,0% στο Νότιο Αιγαίο, 93,5% στα Ιόνια και 94,6% στην Κρήτη, έναντι 83,8% στη χώρα. Στην Αττική το ποσοστό είναι 75,4%. Στη Δυτική Μακεδονία οι ξένοι είναι μόλις 14,5%, και στη Στερεά Ελλάδα 39,4%. Η κίνηση των νησιών εξαρτάται λοιπόν σε μεγάλο βαθμό από επισκέπτες από το εξωτερικό.
Πόσοι δουλεύουν σε εμπόριο, μεταφορές και τουρισμό
Η Eurostat δεν δίνει την απασχόληση στον τουρισμό ξεχωριστά ανά περιφέρεια. Δίνει μαζί το εμπόριο, τις μεταφορές, τα καταλύματα και την εστίαση. Το 2023 το 55,2% των απασχολουμένων στο Νότιο Αιγαίο δούλευε σε αυτούς τους κλάδους, το 51,1% στα Ιόνια και το 43,8% στην Κρήτη, όταν στο σύνολο της χώρας το ποσοστό ήταν 36,6%.
Εδώ χρειάζεται προσοχή. Ο δείκτης περιλαμβάνει όλο το εμπόριο και όλες τις μεταφορές, όχι μόνο όσα αφορούν τουρίστες, γι' αυτό η Αττική, με λίγες διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο, έχει 37,2%, πάνω από τον μέσο όρο. Μετράει άτομα, ως μέσο όρο του έτους: όσοι δουλεύουν μόνο τη σεζόν μετρούν για ένα μέρος του έτους. Είναι εκτιμήσεις των περιφερειακών λογαριασμών και τα στοιχεία του 2023 είναι προσωρινά. Η διάταξη των περιφερειών στο ποσοστό αυτό πάντως μοιάζει με τη διάταξη στις διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο, στις τρεις πρώτες θέσεις. Αυτό δεν αρκεί για να πούμε πόσο εξαρτάται κάθε οικονομία από τον τουρισμό.
Τι αλλάζει από το 2022
Από το 2022 στο 2025 οι διανυκτερεύσεις στη χώρα αυξήθηκαν 17,8%. Στις τρεις περιφέρειες της κορυφής η αύξηση ήταν μικρότερη από τον μέσο όρο της χώρας στην Κρήτη (9,9%) και το Νότιο Αιγαίο (15,7%) και μεγαλύτερη στα Ιόνια (23,3%). Ο ρυθμός ήταν μεγαλύτερος σε περιοχές με λιγότερες διανυκτερεύσεις, όπως η Πελοπόννησος (34,6%) και η Δυτική Μακεδονία (31,5%). Το 2022 η κίνηση ανέκαμπτε ακόμη από την πανδημία, οπότε η σύγκριση δείχνει και ανάκαμψη. Δεν συγκρίνουμε περιφέρειες με το 2019 στο σύνολο των καταλυμάτων, γιατί το 2020 άλλαξε η μέθοδος στα ενοικιαζόμενα δωμάτια. Για τα ξενοδοχεία και τα κάμπινγκ μόνα τους, που δεν άλλαξαν μέθοδο, η χώρα είχε 8,9% περισσότερες διανυκτερεύσεις το 2025 απ' ό,τι το 2019.
Τι δεν ξέρουμε
Οι διανυκτερεύσεις δεν περιλαμβάνουν τα σπίτια βραχυχρόνιας μίσθωσης, ούτε όσους μένουν σε δικό τους ή φιλικό σπίτι. Η πραγματική κίνηση είναι μεγαλύτερη, και δεν ξέρουμε πώς μοιράζεται το κομμάτι που λείπει ανάμεσα στις περιφέρειες. Οι διανυκτερεύσεις είναι από το 2025 και η απασχόληση από το 2023, άρα τα δύο μεγέθη δεν αφορούν την ίδια χρονιά. Δεν έχουμε στοιχεία για το πόσο του εισοδήματος κάθε περιφέρειας προέρχεται από τον τουρισμό, ούτε για το αν οι δουλειές αυτές είναι μόνιμες ή εποχικές. Και δεν μπορούμε να πούμε ότι οι διανυκτερεύσεις εξηγούν το ποσοστό απασχόλησης: δείχνουμε δύο μεγέθη που κινούνται παρόμοια, όχι σχέση αιτίας και αποτελέσματος.
Πώς το μετρήσαμε
Οι διανυκτερεύσεις (ημεδαπών και αλλοδαπών, ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια και κάμπινγκ, ανά περιφέρεια NUTS2) προέρχονται από την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ όπως τη δημοσιεύει η Eurostat (tour_occ_nin2). Ο πληθυσμός είναι της 1ης Ιανουαρίου 2025 (demo_r_d2jan). Οι διανυκτερεύσεις ανά κάτοικο και η συγκέντρωση σε τρεις περιφέρειες είναι δικοί μας υπολογισμοί. Η απασχόληση είναι από τους περιφερειακούς λογαριασμούς (nama_10r_3empers, κλάδοι G, H και I της NACE).
Πηγές
Eurostat, πίνακες tour_occ_nin2, demo_r_d2jan, nama_10r_3empers.
ΕΛΣΤΑΤ, έρευνα καταλυμάτων και περιφερειακοί λογαριασμοί.
